Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Basın kartı almak isteyen bir foto muhabiri için ilk merak edilen konu genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde tüm detaylarıyla yer alıyor.
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , medya kuruluşlarında aranan kriterleri , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları resmî mevzuata dayanarak açıklıyoruz. Hedefimiz , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu kendinizden emin şekilde yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının yönetmelikteki nitelikleri karşılayan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın amacı , sahibinin medya mensubu olduğunu güvenilir şekilde ortaya koymaktır.
Bu kart, bir kişinin tek başına edinebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, mevzuattaki bir kategori değildir; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış yaygın bir ifadedir. Resmî düzenlemede toplam beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" dendiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı anlaşılır .
Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?
Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre toplam beş kart türü tanımlanmıştır. Türlerin her birinin kimlere verildiği ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En yaygın kart türü budur; kart talep edenin genel şartların hepsini sağlaması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.
2. Süreli Basın Kartı
Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .
3. Geçici Basın Kartı
Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Geçici kart, görev süresi esas alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve gerektiğinde tek seferlik olarak uzatılabilir .
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması gerekir. Verilecek more info kartın süresi , daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
- Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart
Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin yalnızca 24 aya kadar olan kısmı hesaba katılır. Sürekli kart için aktif sözleşme şartı aranmaz ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Hangi türe başvurursanız başvurun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar kontrol edilir. Listedeki maddelerden tek biri dahi sağlanmazsa başvuru reddedilir :
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
- Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.
Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.
Sahada en çok görülen hata, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Süreç başlamadan önce iş sözleşmenizi mutlaka kontrol edin .
Basın Kartı Kimlere Verilmez?
Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu kapsamda başvuru yapamaz .
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Ayrıca kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .
Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber Ajansları
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .
Radyo ve Televizyon Kuruluşları
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart verilmez .
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği barındırması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:
- 4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz
İnternet sitelerine özgü unvan listesinde geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da sayılmıştır.
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve ana hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :
- Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
- Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
- Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
- Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
- Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.
Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurularını yapar . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .
Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
- En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
- Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.
Karar verilirken adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de inceler. Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle okuru az bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile kararı zorlaştırabilir.
Basın Kartı Ne İşe Yarar?
Kartın ilk ve en önemli işlevi, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta açıkça tanımlanmış birkaç önemli hak vardır :
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
- Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden kaynaklanır . Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; son durumu ilgili kurumdan doğrulamanız gerekir .
Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri
Yürürlükteki kurallara göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi biten kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli kart ise ömür boyu taşınır; kartın fiziksel olarak yenilenmesi gündeme gelebilir .
Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp durumunda talebe kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi yılda en fazla iki defa kabul edilir.
Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Güncel tutar Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız en doğrusudur .
Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa iade edilir . İade edilmesi gereken eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .
İptal sebepleri şunlardır:
- Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
- Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
- Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
- Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi
Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi sebebiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Başkanlıkça suç duyurusunda bulunulur; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilmez .
Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu başvuru sahiplerinde farklı belge ve şartlar geçerlidir .
Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , bu sıfatla başvuru hakkına sahiptir. Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının ibraz edilmesi gerekir . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; sadece unvan tek başına yetmez .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .
Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini düzenli olarak denetler . İşveren kuruluşlar, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarı alır.
Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler
Beyannameyi göndermeden önce aşağıdaki listeyi baştan sona kontrol etmeniz, gereksiz ret ve gecikmeleri ciddi biçimde engeller:
- 18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak zaman kazandırır. Zira reddedilen bir dosya yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.
Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek ihmallerden kaynaklanır . Sahada en çok görülen hatalar ve yapılması gerekenler şunlardır :
- Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
- Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
- Kurumun şartları taşımaması → Başvurudan önce çalıştığınız yayının kontenjanını ve kurumsal şartlarını kontrol edin.
- Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
- Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
- Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.
Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir işte göreve başlıyor. Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , sürekliliğini koruyabilirdi .
İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?
2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve bu sitelerin çalışanları da karta başvurma hakkı kazandı . Yine de her dijital yayın otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Kadronuzun kart alabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Sigortalı kadro: 5953 sayılı Kanun kapsamında en az dört sigortalı çalışan, kart başvurusunun asgari eşiğidir.
- Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, sitenin teknik altyapısıyla iç içedir. Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , yayıncı açısından sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; yani lise mezunları da başvuru yapabilir . Yine de Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi dikkate alır ; özenle hazırlanmış bir portfolyo en az eğitim kadar belirleyicidir .
Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?
Sabit bir süre yoktur. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu imkân bulunmaz .
YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri karta başvurabilir .
Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?
Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça ilan edilir; dolayısıyla son durumu başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.
Basın kartı iptal edilirse ne olur?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart düzenlenmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri yapılmadıkça kart düzenlenmez .
Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?
Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki türde de görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Özetle basın kartı almak; yönetmeliğin aradığı kişisel şartları taşımak, uygun bir medya kuruluşunda çalışmak ve başvuru dosyasını eksiksiz tamamlamakla mümkündür . Kart sahibi olduktan sonra da iş değişikliği bildirimlerini aksatmamak kartı kaybetmemenin anahtarıdır .
Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Resmî işlemler için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; buradaki içerik yalnızca bilgi vermek içindir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page